|
Rêbera
rastnivîsandinê
STOCKHOLM, 4/6
2005 — Di portala Nefelê de em van bingehên
rastnivîsandinê bi kar tînin. Heta ko ji te bêt
tu jî xwe bispêre van bingehan da hemahengiyek
di rastnivîsandina Nefelê de hebe.
1. Sernivîsan,
ji bilî navên xweser, bi hûrekan, herfên biçûk,
binivîsîne.
Nimûne:
Serokwezîrê nû
daxwaza karkeran qebûl nekir
2. Heta ji te
bêt komekên (cumleyên) aktîv bi kar bîne.
Nimûneya rast:
Serokwezîrê
Kurdistanê pêşniyar kir ko qanûneka nû di
Parlamentoyê de derkeve.
Nimûneya
xelet:
Ji aliyê
serokwezîrê Kurdistanê ve hat pêşniyar kirin ko
qanûneka nû di Parlamentoyê de bêt derxistin.
3. Di destpêka
hemî nûçeyan de navê cih û tarîxê binivîsîne û
paşê dest pê nivîsandina tekstê bike. Navê cihî
bi girdekê, herfa mezin, binivîsîne.
Nimûne:
AMED, 22/10
2002 — Generalê emerîkî Tommmy Franks diyar kir
ko "wan ti daxwaz ji Tirkiyeyê nekirine".
4. Heger te
navê xwe nenivîsîbe, hingê van navan bi kar
bîne:
Ji bo beşa
nûçeyan: Nefel-Nûçe
Ji bo beşa
kulturê: Nefel-Kultur
Ji bo beşa
nivîsaran: Nefel-Nivîsar
5. Gihaneka
“ko”-yê bi “o”-yê binivîsîne. Di kurdiyê de ew
tesîrê li maneyê dike.
kû = li kîjan
derê (Ew li kû ye?)
ku = çawa, çi
(Ez ku li te bikim? Yanî çi li te bikim? – Li
”Memozîna” Ehmedê Xanî binêre.)
ko = heger
(Gava ko tu hatî avekê bo min bîne. – Li
”Hawara” Celadet Alî Bedir-Xanî binêre.)
6. Navên mehan
bi hûrekê, herfa biçûk, binivîsîne.
Nimûne:
1)
kanûna-paşiyê, 2) sibat, 3) adar, 4) nîsan, 5)
gulan, 6) hezîran, 7) tîrmeh, 8) tebax, 9) îlon,
10) çiriya-pêşiyê, 11) çiriya-paşiyê, 12)
kanûna-pêşiyê
7. Navên
zimanan û miletan bi hûrekê, herfa biçûk,
binivîsîne.
Nimûne:
kurdî,
ingilîzî, fransî, erebî, farisî, tirkî
kurd, tirk,
ereb, elman, emerîkî, swêdî, îranî
8. Hevenavên
kesan bi hûrekê, herfa biçûk binivîsîne.
Nimûne:
serokwezîr,
serokpolîs, wekîlê dadê, wekîlê bazirganiyê,
miftî, tixtor, mihendis, mamhoste, profesor
9. Navên roj,
meh û demsalan bi hûrekê, herfa biçûk,
binivîsîne. Herwiha navên cejnan û rojên taybetî
jî bi hûrekê binivîsîne.
Nimûne:
demsal: havîn,
zivistan, pehîz, bihar
roj: şemî,
yekşem, duşem, sêşem, çarşem, pêncşem, în
heyv:
kanûna-paşiyê, sibat, adar, nîsan, gulan,
hezîran, tîrmeh, tebax, îlon, çiriya-pêşiyê,
çiriya-paşiyê, kanûna-pêşiyê
rojên taybetî:
newroz, bîstûyekê adarê, yekê gulanê, roja
dayikan, roja xwidêdanê, serê salê, şeva înê,
şeva qendîlê
10. Niqteyê
daneyne nêvbera kurtekên ko bi girdekan tên
nivîsandin de. Mirov niqteyan danayne navbera
wan.
Nimûne:
NY Neteweyên
Yekbûyî
DYE Dewletên
Yekgirtî yên Emerîkayê
PDK Partiya
Demokrat ya Kurdistanê
YNK Yekîtiya
Nîştimanî ya Kurdistanê
YE Yekîtiya
Ewropayê
11. Tewang:
Navdêrên nêr hertim – li cihên ko pêwist be – bi
parkîta "î" bitewîne.
Nimûne:
Ez Azadî
dibînim.
Wî kevirî bide
min.
Nanî bikire.
12. Bendik:
Bendikê bêxe nêvbera jimarnav, tarîx û kurtekên
ko parkîtên tewangê pê ve dibin.
Nimûne:
Ka jimara 56-ê
bide min.
Tirkiye nikare
bibe endama YE-yê.
Sala 1987-ê
mala me çû Zaxoyê.
13. Tewanga
jimarnavan: Jimarnavan hertim bi "ê" bitewîne -
çi jimarnavên bingehî bin û çi jimarnavên rêzê
bin. Herwiha jimarnavên salan jî bi "ê"
bitewîne.
Nimûne:
Ka wê 45-ê
bide min.
Cara 27-ê jî
te nezanî ka ew çi ye.
Sala 2004-ê ne
diyar e ka ez dê li kû bim.
-----------------------------------
Nivîskar: ARIF
ZÊREVAN
Weşandin: 2005-06-04
|